Nowe przepisy spadkowe w Polsce w 2026

Od marca 2026 r. w Polsce obowiązują nowe przepisy, które mają uprościć formalności związane z dziedziczeniem nieruchomości. Zmiany są częścią pakietu deregulacyjnego i mają ułatwić spadkobiercom załatwienie spraw po śmierci bliskiej osoby. Dodatkowo od stycznia 2026 r. zmieniono również niektóre zasady dotyczące podatku od spadków i darowizn.

Dla Polonii mieszkającej w Wielkiej Brytanii są to bardzo istotne informacje, zwłaszcza dla osób posiadających nieruchomości lub inny majątek w Polsce.

Najważniejsza zmiana – mniej formalności przy dziedziczeniu nieruchomości

Dotychczas procedura wyglądała następująco:

• spadkobiercy udawali się do notariusza w celu sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia,

• następnie musieli samodzielnie przygotować i złożyć wniosek do sądu wieczystoksięgowego o wpis nowego właściciela do księgi wieczystej,

• konieczne było także uiszczenie odpowiednich opłat oraz prawidłowe wypełnienie formularzy.

Od marca 2026 r. procedura została znacznie uproszczona. Jeżeli dziedziczenie zostanie potwierdzone aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym przez notariusza, to właśnie notariusz może elektronicznie przesłać wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej. Oznacza to, że wiele spraw można załatwić podczas jednej wizyty w kancelarii notarialnej.

Jakie prawa obejmują nowe przepisy?

Nowe rozwiązania dotyczą między innymi prawa własności nieruchomości, użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jeżeli prowadzona jest dla niego księga wieczysta.

Aktualny wpis w księdze wieczystej ma ogromne znaczenie praktyczne Bez niego mogą pojawić się trudności przy sprzedaży odziedziczonej nieruchomości, ustanowieniu hipoteki, uzyskaniu kredytu, załatwianiu wielu spraw urzędowych.  Nowe przepisy powinny ograniczyć liczbę błędów formalnych oraz przyspieszyć ujawnienie nowych właścicieli w księgach wieczystych.

Korzystne zmiany podatkowe

Od 7 stycznia 2026 r. weszły również w życie zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Najważniejsze z nich to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie nabycia spadku przez najbliższą rodzinę, jeżeli przekroczenie terminu nastąpiło bez winy spadkobiercy oraz jednoznaczne określenie momentu powstania obowiązku podatkowego – obecnie powstaje on dopiero po formalnym potwierdzeniu nabycia spadku przez sąd lub notariusza.

Dzięki temu spadkobiercy mają więcej czasu na dopełnienie obowiązków podatkowych i mniejsze ryzyko utraty zwolnienia podatkowego z powodów czysto formalnych.

Co oznacza to dla Polonii w Wielkiej Brytanii?

Choć nowe przepisy ułatwiają załatwienie formalności w Polsce, nie rozwiązują wszystkich problemów osób mieszkających za granicą. W praktyce często spotykamy się z sytuacjami, gdy: zmarły posiadał majątek zarówno w Polsce, jak i w Wielkiej Brytanii, istnieją testamenty sporządzone w różnych krajach, konieczne jest przeprowadzenie postępowań spadkowych równolegle w dwóch jurysdykcjach, pojawia się potrzeba uznania zagranicznych dokumentów lub koordynacji działań pomiędzy polskim notariuszem a brytyjskim solicitors.

W takich przypadkach samo uproszczenie procedury wpisu do księgi wieczystej nie eliminuje konieczności uzyskania profesjonalnej porady prawnej.

Warto pamiętać

Osoby mieszkające w Wielkiej Brytanii posiadające majątek w Polsce powinny regularnie weryfikować swoją sytuację spadkową. W szczególności warto rozważyć:

• sporządzenie odpowiednio przygotowanego testamentu,

• sprawdzenie czy testament obejmuje majątek w obu krajach,

• uporządkowanie dokumentacji dotyczącej nieruchomości,

• konsultację dotyczącą skutków podatkowych oraz zasad dziedziczenia transgranicznego.

Podsumowanie

Zmiany obowiązujące od 2026 r. niewątpliwie upraszczają procedury związane z dziedziczeniem nieruchomości w Polsce. Możliwość elektronicznego złożenia przez notariusza wniosku o wpis do księgi wieczystej oraz korzystniejsze zasady rozliczania podatku od spadków to rozwiązania, które pozwolą spadkobiercom szybciej uporządkować sprawy majątkowe.



Dla Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii nadal jednak kluczowe pozostaje odpowiednie zaplanowanie sukcesji, zwłaszcza gdy majątek znajduje się w więcej niż jednym państwie. W takich sytuacjach warto zadbać o właściwe przygotowanie testamentu i skorzystać z porady prawnika specjalizującego się w sprawach polsko-brytyjskich, aby uniknąć kosztownych komplikacji dla najbliższych.