Zmiany w zasadach wjazdu do Wielkiej Brytanii od 2026 roku

Od momentu zakończenia okresu przejściowego po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, brytyjski system imigracyjny podlega stopniowej, lecz konsekwentnej przebudowie. Jednym z kluczowych elementów tego procesu jest pełna cyfryzacja kontroli granicznej oraz ujednolicenie zasad wjazdu dla obywateli państw trzecich.

Kolejny etap tej reformy wszedł w życie 1 stycznia 2026 roku i ma istotne znaczenie dla obywateli Unii Europejskiej, w tym w szczególności dla Polaków posiadających settled status lub pre-settled status w ramach EU Settlement Scheme.

Zmiany te nie dotyczą samego prawa pobytu, lecz sposobu jego udokumentowania i weryfikacji przy przekraczaniu granicy. W praktyce oznaczają one koniec wieloletniego wyjątku, z którego korzystali obywatele UE podróżujący do Wielkiej Brytanii na podstawie dowodu osobistego.

Koniec okresu przejściowego – co faktycznie się zmienia?

Z dniem 1 stycznia 2026 r. Wielka Brytania zakończyła stosowanie tymczasowych ułatwień, które umożliwiały obywatelom UE wjazd do kraju na podstawie niebiometrycznego dowodu osobistego, czy też dokumentów niespełniających aktualnych standardów identyfikacyjnych.

Od tego momentu jedynym akceptowanym dokumentem jest paszport, alternatywnie – biometryczny dowód osobisty zgodny z normami ICAO. Co ważne, dokument musi być powiązany z kontem w systemie EU Settlement Scheme. Oznacza to faktyczny koniec szczególnego traktowania obywateli UE w zakresie kontroli granicznej.

Charakter prawny zmiany – co warto podkreślić?

Warto wyraźnie zaznaczyć, że nie dochodzi do odebrania praw wynikających z EU Settlement Scheme, nie zmienia się także status prawny osób osiedlonych, zmianie ulega wyłącznie sposób identyfikacji podróżnego na granicy. Z perspektywy prawa imigracyjnego mamy do czynienia z przejściem z modelu „deklaratywnego” na model pełnej weryfikacji cyfrowej, powiązanej z dokumentem biometrycznym. Status osiedlony nie funkcjonuje bowiem jako dokument tożsamości – jest jedynie zapisem w systemie Home Office, który musi zostać powiązany z konkretną osobą i jej dokumentem podróży.

Znaczenie daty 8 listopada 2021 roku dla obywateli polskich

Z punktu widzenia obywateli RP kluczowe znaczenie ma fakt, że dopiero od 8 listopada 2021 roku polskie dowody osobiste zawierają warstwę biometryczną. Oznacza to, że wszystkie dowody wydane przed tą datą nie spełniają nowych wymogów, i nie będą one honorowane jako dokument wjazdowy do Wielkiej Brytanii od 2026 roku, a ich posiadacze będą musieli posługiwać się paszportem. Dlatego rekomendowane jest aby osoby posiadające starsze dowody nie odkładały wymiany dokumentów.

Znaczenie aktualizacji danych w EU Settlement Scheme

Równie istotną kwestią jest obowiązek aktualizacji danych w systemie Home Office. W praktyce oznacza to, że numer dokumentu tożsamości musi być aktualny, dokument musi odpowiadać temu, którym posługujemy się w podróży, a dane muszą być zgodne z zapisami w systemie UKVI. Brak aktualizacji może prowadzić do problemów przy odprawie lotniczej, opóźnień na granicy, konieczności ręcznej weryfikacji statusu, a w skrajnych przypadkach – nawet odmowy wjazdu. Co istotne, procedura aktualizacji jest bezpłatna i w pełni elektroniczna, jednak wymaga świadomego działania ze strony zainteresowanego.

Szczególna sytuacja dzieci

Nowe zasady obejmują również dzieci – niezależnie od wieku. Każde dziecko bowiem musi posiadać własny dokument podróży, musi mieć przypisany dokument w systemie EUSS, nie może podróżować wyłącznie na podstawie dokumentów rodzica. Dla wielu rodzin będzie to oznaczało konieczność wyrobienia pierwszego paszportu dla dziecka oraz dokonania aktualizacji danych w systemie aby móc spokojnie podróżować w 2026 roku.

Z perspektywy prawnej nadchodzące zmiany nie są rewolucją, lecz konsekwentnym domknięciem procesu Brexitu. Ich skutki będą jednak bardzo odczuwalne w praktyce, zwłaszcza dla osób, które rzadko podróżują do Wielkiej Brytanii, posługują się starymi dowodami osobistymi, lub nie aktualizowały danych w systemie EUSS od kilku lat. Dlatego w interesie każdej osoby posiadającej settled lub pre-settled status leży, sprawdzenie ważności dokumentów, aktualizacja danych w systemie Home Office oraz wyrobienie paszportu z odpowiednim wyprzedzeniem.

Od 1 stycznia 2026 roku wjazd do Wielkiej Brytanii dla obywateli UE jest możliwy wyłącznie na podstawie dokumentów spełniających wymogi biometryczne i prawidłowo powiązanych z systemem imigracyjnym. Warto podkreślić, że nie zmienia się prawo pobytu – zmienia się sposób jego egzekwowania. W praktyce oznacza to, że brak odpowiedniego dokumentu może uniemożliwić podróż, mimo posiadania legalnego statusu w Wielkiej Brytanii.

 *data publikacji: 21 stycznia 2026 roku